Kamermuziekvereeniging Rotterdam
Concertgebouw de Doelen, Jurriaanse Zaal
zondag 27 september 2026, 12.00 uur
11.15 uur: voorconcert door het Meliora Trio
Van Baerle Trio
Hannes Minnaar (piano)
Maria Milstein (viool)
Gideon den Herder (cello)
Robert Schumann (1810-1856): Sechs Stücke in Kanonischer Form opus 56 (1845; voor pianotrio bewerkt door Theodor Kirchner)
Nicht zu schnell
Mit innigem Ausdruck
Andantino
Innig
Nicht zu schnell
Adagio
Johannes Brahms (1833-1897): Pianotrio nr. 1 in B opus 8 (1854)
Allegro
Scherzo: Allegro molto
Adagio
Allegro
Van Baerle Trio
Het Van Baerle Trio is in 2004 opgericht door pianist Hannes Minnaar, violiste Maria Milstein en cellist Gideon den Herder. De naam van het trio ontlenen ze aan de straat waar hun muzikale wortels liggen: de Van Baerlestraat in Amsterdam. Hier ontmoeten de drie musici elkaar tijdens hun studie aan het Conservatorium van Amsterdam, op een steenworp afstand van het Concertgebouw, dat het trio als zijn muzikale thuis beschouwt. Na het winnen van het Vriendenkrans Concours in het Concertgebouw in 2011 treedt het trio veelvuldig in deze zaal op en werd het door het Concertgebouw genomineerd voor de ECHO Rising Stars 2013/14, een tour die het trio naar belangrijke zalen in heel Europa bracht, waaronder de Musikverein in Wenen, de Barbican in Londen, de Cité de la Musique in Parijs, L’Auditori in Barcelona en de Philharmonie in Keulen.
Al voor het begin van deze Europese tour vestigde het Van Baerle Trio zijn internationale reputatie met het winnen van het ARD concours in München in 2013 en het internationale kamermuziekconcours in Lyon in 2011. Bij beide concoursen won het trio ook de publieksprijs. In Nederland ontvingen ze in 2012 de Kersjesprijs, een beurs die ieder jaar aan een jong veelbelovend ensemble wordt toegekend. Het Van Baerle Trio werd gevormd onder de hoede van Dmitri Ferschtman en volgde daarna lessen bij onder meer Ferenc Rados en Claus-Christian Schuster. De ontmoeting met Menahem Pressler in 2008 was een grote bron van inspiratie voor de drie musici, die sindsdien meerdere keren voor hem speelden. Sinds 2014 geven de leden van het Van Baerle Trio hun ervaring door aan een volgende generatie musici aan het Conservatorium van Amsterdam. De debuut-cd van het Van Baerle Trio met werken van Saint-Saëns, Loevendie en Ravel werd bekroond met een Edison Klassiek 2013. Hierna bracht het Van Baerle Trio de pianotrio’s van Mendelssohn uit, waaronder de eerste opname van een vroege versie van het Eerste Pianotrio in d-klein van Mendelssohn. Recentelijker heeft het Van Baerle Trio de verzamelde werken voor pianotrio van Beethoven opgenomen, met op de laatste cd het Tripelconcert met het Residentie Orkest o.l.v. Jan Willem de Vriend.
Maria Milstein bespeelt een viool van Michel Angelo Bergonzi en Gideon den Herder een cello van
Giuseppe dall’Aglio, beide in bruikleen van het Nationaal Muziekinstrumenten Fonds
Gered van de vergetelheid
Het is door een wonderlijke samenloop van omstandigheden dat ongeveer dertig jaar na de dood van Robert Schumann de liefhebbers van kamermuziek stonden te jubelen over een nieuwe aanwinst: een onbekend pianotrio van zijn hand! Het ging om Sechs Stücke in Kanonischer Form opus 56, kleinschalige juwelen in canonvorm die Schumann in 1845 had geschreven voor een pedaalvleugel. Zijn vroegere leerling Theodor Kirchner (1823-1903) wilde de prachtige stukken behoeden voor vergetelheid en bewerkte ze voor pianotrio. Dat was zo’n veertig jaar na het ontstaan van de stukken. Destijds had Schumann zich met een koortsachtige ijver gestort op de muziek van Bach, en vooral op de studie van de techniek van fuga’s en canons. Woonachtig in de stad van de beroemde Thomascantor, Leipzig, schafte Schumann in 1845 een pedaalvleugel aan, twee boven elkaar gebouwde vleugels, waarvan er een met pedalen bespeeld kon worden. Zo konden Robert en zijn vrouw Clara zich bij gebrek aan een orgel toch de orgelliteratuur eigen maken en veel Bach, fuga’s en canons spelen. Maar voor Schumann ging de pedaalvleugel een eigen leven leiden: hij ging er gericht voor componeren en hoopte dat het instrument zich een plek op het concertpodium zou verwerven. Vergeefs. Halverwege de negentiende eeuw was het instrument vergeten en ook Schumanns bijbehorende muziek. Clara was verrukt van de stukken, en ook goede vriend Felix Mendelssohn, die net als Schumann uitgebreid studie maakte van Bachs orgelwerken.
Theodor Kirchner was niet de enige die de stukken wilde redden door een bewerking: ook Clara Schumann, Georges Bizet en Claude Debussy maakten bewerkingen voor piano met een of twee spelers. Kirchners bewerking voor pianotrio maakt het beste de stemvoering van het contrapuntisch lijnspel hoorbaar, en maakt duidelijk dat ‘de canon’ allesbehalve hoeft te klinken als een geleerde techniek, maar als het toppunt van zangerigheid en tederheid.
Brahms tussen hemel en aarde
Johannes Brahms componeerde zijn Pianotrio nr.1 in B-groot opus 8 in 1854 en ondertekende het met ‘Kreisler junior’. Zo verwees hij naar de wonderlijke kapelmeester Kreisler, een personage van E.Th.A. Hoffmann. Dit Pianotrio is een vroeg werk van Brahms dat hij veertig jaar later nog reviseerde. Het begeesterde hoofdthema van het eerste deel is eerst te horen in de piano, gevolgd door de cello. Dan verbinden alledrie de partijen zich in een broederlijk mengsel van hoge temperatuur, alsof de kapelmeester zich overgeeft aan haast ontembare emoties. Het aansluitende Scherzo is vol subtiele dansritmes en herinnert aan de vederlichte feeënmuziek uit de scherzi van Mendelssohn. Het Adagio lijkt een devoot gebed dat boven alle aardse beslommeringen verheven is. Prachtige dialogen tussen piano en strijkers herinneren aan het langzame deel van Beethovens Vierde pianoconcert. In het afsluitende Allegro daalt jongeman Brahms weer af naar de aarde en laat zich gaan in een intense stroom van vreugde en lijden.
Clemens Romijn
Voorprogramma om 11.15 uur: Meliora Trio
Mateo Viscarra Wilde (piano)
Tristán Savoye Matamoros (viool)
Gemma Smit (cello)
Michael Glinka (1804-1857): Drei russische Lieder
Moderato
Moderato-animato
Andante mosso
Johannes Brahms (1833-1897): Piano Trio No.1
Allegro con brio
Scherzo. Allegro molto
Samuel Barber (1910-1981): Sure on this shining night, Op.13 No.3
Het Meliora Trio verenigt drie nationaliteiten en één gedeelde passie: kamermuziek. Opgericht in 2023, wist het trio al snel de aandacht te trekken met expressief spel en zorgvuldig samengestelde programma’s waarin romantiek en bezieling centraal staan.
Het trio debuteerde tijdens de ArtEZ Chamber Music Sessions en werd geselecteerd voor het concert ‘The Best Of’.
Na deelname aan de International Holland Music Sessions geeft het ensemble concerten onder diens vlag en bouwt het gestaag aan een plek op de Nederlandse podia. Met energie, betrokkenheid en een sterke onderlinge wisselwerking zoekt het Meliora Trio naar diepgang in het samenspel en directe communicatie met het publiek.
volgend concert: Zondag 22 november 2026, 12.00 uur
Trio Portici speelt Chopin en Dvořák